naza24 บันทึกภาพประวัติศาสตร์ครั้งใหม่จากห้วงอวกาศ ยานสำรวจ Perseverance (เพอร์เซเวอแรนซ์) ขององค์การบริหารการบินและอวกาศแห่งชาติ หรือ NASA ได้ส่งชุดภาพถ่ายสุดตระการตากลับมายังโลก เผยให้เห็นปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์ที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน เมื่อ “โลก” ของเรา ปรากฏเป็นจุดแสงเล็กๆ บนท้องฟ้าของดาวอังคาร ก่อนจะค่อยๆ คล้อยต่ำและลับหายไปหลังขอบเงาเสี้ยวพระจันทร์ของ โฟบอส (Phobos) ดวงจันทร์บริวารดวงใหญ่ของดาวอังคาร
นี่นับเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์มนุษยชาติที่มีการบันทึกภาพจากพื้นผิวของดาวเคราะห์ดวงอื่น ซึ่งแสดงให้เห็นดาวเคราะห์โลกถูกวัตถุอื่นบังจนลับสายตาไปอย่างสมบูรณ์
ภาพเซลฟี่โลกฉบับพิศดารจากขอบปล่องภูเขาไฟเจเซโร
ภาพถ่ายชุดประวัติศาสตร์นี้ถูกบันทึกไว้เมื่อเวลาประมาณ 19.00 น. (ตามเวลาท้องถิ่นของดวงอาทิตย์บนดาวอังคาร) ในวันที่ 2 กรกฎาคม ซึ่งตรงกับวันที่ 1,907 ของการปฏิบัติภารกิจ โดยกล้อง Mastcam-Z บนยาน Perseverance ขณะจอดปฏิบัติงานอยู่บริเวณขอบปล่องภูเขาไฟเจเซโร (Jezero Crater)
ในภาพประกอบ จะเห็นโลกเคลื่อนที่จากด้านบนซ้ายลงสู่ด้านล่างขวา ในขณะที่ดวงจันทร์โฟบอสเคลื่อนจากด้านล่างซ้ายขึ้นสู่อุดรทิศด้านบนขวา กวาดผ่านเส้นทางของโลกพอดี และในเฟรมที่สามของชุดภาพ วัตถุทั้งสองก็บรรจบกัน ส่งผลให้โลกของเราลับหายไปหลังเงาของโฟบอส
สเกลระยะทางสุดอัศจรรย์: จุดแสง 1 พิกเซล ปะทะ ดวงจันทร์ทรงมันฝรั่ง
ดวงจันทร์โฟบอส (Phobos): ดวงจันทร์รูปร่างขรุขระคล้ายหัวมันฝรั่ง มีเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 17 ไมล์ (27 กิโลเมตร) โคจรห่างจากดาวอังคารเพียง 4,850 ไมล์ (7,800 กิโลเมตร) ทำให้เมื่อมองจากพื้นผิวดาวอังคาร โฟบอสจะมีขนาดใหญ่ราว 1 ใน 3 ของดวงจันทร์เมื่อมองจากโลก
ดาวเคราะห์โลก (Earth): ในเวลานั้น โลกอยู่ห่างออกไปถึง 195 ล้านไมล์ (314 ล้านกิโลเมตร) ส่งผลให้โลกปรากฏเป็นเพียงจุดสว่างเล็กๆ ขนาดเท่าพิกเซลเดียวบนท้องฟ้า
มาร์ค เลมมอน (Mark Lemmon) นักวิจัยจากสถาบันวิทยาศาสตร์อวกาศในโบลเดอร์ รัฐโคโลราโด ผู้ร่วมวางแผนการสังเกตการณ์ ระบุว่า “แม้โฟบอสจะเคลื่อนผ่านท้องฟ้าดาวอังคารวันละ 3 ครั้ง และสามารถมองเห็นโลกได้นานหลายเดือน แต่การจะจับภาพวัตถุทั้งสองเคลื่อนผ่านกันพอดีเช่นนี้ ต้องอาศัยทั้งการคำนวณที่แม่นยำและโชคช่วยเล็กน้อย”
ปรากฏการณ์ "การบังกัน" (Occultation) ทางดาราศาสตร์
นักดาราศาสตร์เรียกปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นนี้ว่า “การบังกัน” (Occultation) ซึ่งหมายถึงเหตุการณ์ที่วัตถุขนาดใหญ่กว่าในสายตาผู้สังเกต เคลื่อนเข้าบังวัตถุที่อยู่ด้านหลังอย่างสมบูรณ์ ต่างจาก “สุริยุปราคา” หรือ “จันทรุปราคา” ที่เกิดจากการเคลื่อนที่เข้าไปในเงา หรือปรากฏการณ์ “การเคลื่อนผ่านหน้า” (Transit) ที่วัตถุขนาดเล็กกว่าเคลื่อนตัดหน้าวัตถุขนาดใหญ่กว่า ซึ่งยาน Perseverance ก็เคยบันทึกภาพโฟบอสเคลื่อนผ่านหน้าดวงอาทิตย์ หรือ “สุริยุปราคาบนดาวอังคาร” มาแล้วเช่นกัน
ข้อมูลเกี่ยวกับภารกิจ Perseverance
ภารกิจยานสำรวจ Perseverance สร้างและบริหารจัดการโดย ห้องปฏิบัติการเจ็ทโพรพัลชัน (JPL) ของ NASA ในแคลิฟอร์เนียตอนใต้ ซึ่งบริหารโดยสถาบันเทคโนโลยีแคลิฟอร์เนีย (Caltech) ร่วมกับ มหาวิทยาลัยแห่งรัฐแอริโซนา (ASU) ที่เป็นผู้นำในการดำเนินงานกล้อง Mastcam-Z ร่วมกับบริษัท Malin Space Science Systems ในการออกแบบและทดสอบระบบกล้องถ่ายภาพ ( naza24 )
